UTM (Universal Transverse Mercator)
Do celu precycyjnej nawigacji lądowej na niewielkich obszarach opracowano system współrzędnych płaskich. Są to siatki topograficzne, zwane też kilometrowymi. Najpopularniejsza i stosowana przez wojsko to UTM.
UTM polega on na podawaniu symbolu obszaru oraz odległości (w metrach) od równika i od jednego z południków rozmieszczonych co 6°.
Cała kula ziemska została podzielona na strefy. W ramach strefy są już konkretne mapy. Siatka UTM na mapie w skali 1:25000 to kwadraty o boku 4cm. Każdy bok kwadratów to 1km. Linie siatki są oznaczone jako kolejne kilometry od punktu odniesienia. Ostatnie trzy cyfry to metry (od 0 do 999)
Tu też można zrobić odpowienią skalówke, ale dobre busole są już w nią wyposażone. Jednak z uwagi na regularne rozmiary siatki (np. 4cm x 4cm) bardzo łatwo wyznaczyć pozycję zwykłą linijką.
Na przykład parking na SIII miał współrzędne geograficzne (WGS-84):
53°09'57"N 23°42'14"E
natomiast w siatce UTM:
34U 0680749E 5894142N.
34U to numer obszaru, taki arkusz mapy będzie potrzebny.
Pierwsza z liczb rośnie w kierunku wschodnim, druga północnym (coraz dalej od równika).
Odnajdujemy na krawędzi mapy oznaczenia 680000 i 58941000. Z koordynatów wynika, że pierwsza współrzędna leży 749m na wschód od lini pionowej 680000. Na mapie 1:25000 1mm=25m, zatem musimy odmierzyć 749m/25m=29,96mm.
To samo w kierunku północnym: druga współrzędna punktu jest oddalona 142m na północ od lini 5894000, czyli 142m/25m=5,68mm
W ten sposób mamy wyznaczony punkt z dokładnością 1m.
Oprócz szybkiej możliwości wyznaczenia pozycji siatka kilometrowa ma jeszcze jedną zaletę: o razu widać jak jest odległość pomiędzy punktami, ponieważ koordynaty wyrażone sa w metrach. Po prostu dodaje lub odejmuje sie metry w zależności od kierunku.
Istnieje wiele układów siatek topograficznych: Pułkowo 42, 1956, PUWG92 itd. Zasada działania jest taka sama, natomiast siatki te nie pokrywają się!
|
