Układy współrzędnych i siatki.
WGS84 (World Geodetic System z roku 1984)
Jest to układ współrzędnych geograficznych gdzie pozycję wyraża się w stopniach, minutach i sekundach.
Troszkę wyliczeń:
Obwód ziemi po równiku to 40076km. Dzielimy to na 360° i mamy 1° = ok. 111,32km. Jeden stopień dzielimy na 60 minut i mamy 1'= 1 mila morska (1,856 km). A minutę na sekundy i wychodzi że 1"= ok. 30m. (oczywiście wzdłuż równika, w polskich szerokościach geograficznych 1" w kierunku E-W to prawie 20m, a N-S to około 30m)
WGS84 jest układem przestrzennym. Położenie punktu opisane jest w nim przy pomocy dwóch kątów określających geocentryczny kierunek do danego punktu.Punkt może on być położony pod wodą, na powierzchni mórz lub ponad powierzchnią Ziemi - w atmosferze lub w przestrzeni kosmicznej. Ten układ, w którym określone są szerokość geograficzna i długość geograficzna jest stosowany do dziś wszędzie tam, gdzie wystarczy niewielka dokładność określenia położenia, rzędu dziesiątek metrów (nawigacja morska, lotnicza). Zaletą układu jest to, że jest jednolity i spójny dla całej kuli ziemnskiej.
Definicje z Wikipedii:
Szerokość geograficzna (ang. latitude, symbol φ) - jedna z współrzędnych geograficznych, kąt pomiędzy lokalną osią pionu a płaszczyzną równika. Wartości szerokości geograficznej rozciągają się między 0° na równiku i 90° na biegunach. Szerokość geograficzna może być północna (N; zobacz: półkula północna) lub południowa (S; zobacz: półkula południowa).
Długość geograficzna (ang. longitude; symbol λ) - jedna z współrzędnych geograficznych, kąt dwuścienny zawarty między półpłaszczyzną południka 0 (południka przechodzącego przez obserwatorium astronomiczne w Greenwich), a półpłaszczyzną południka przechodzącego przez dany punkt na powierzchni Ziemi.
Punkty położone na półkuli wschodniej, czyli na wschód od południka 0° do 180°, mają długość geograficzną wschodnią (symbol E), czasem nazywaną też długością geograficzną dodatnią. Punkty położone na półkuli zachodniej, czyli na zachód od 0° do 180°, mają długość geograficzną zachodnią (symbol W), czyli ujemną. Wszystkie punkty położone na tym samym południku mają tę samą długość geograficzną.
Siatka współrzędnych geograficznych nie jest najdoskonalszą siatką do nawigacji lądowej. Na mapach w skali 1:25000 często jest poprowadzona co 1', czyli w kierunku północ-południe jeden bok oczka siatki będzie miał ok. 74mm a w kierunku wschód-zachód ok 48mm.
Aby wyznaczyć pozycję z dokładnością do 1" (sekundy, czyli 20 do 30m) trzeba podzielić każdy z boków na 60. Ponieważ nie są równe, najwygodniej przygotować sobie wcześniej skalówkę i za jej pomocą odmierzyć sekundy.
Mierzymy każdy z boków siatki i wykonujemy linijkę z podziałką (bok siatki/60) od 0 do 60.
Przykład:
punkt ma współrzędne
49°27'30"N (49 stopni 27 minut 30 sekund szerokości geograficznej północnej)
20° 36' 30"E (20 stopni 36 minut 30 sekund długości geograficznej wschodniej)
Przykładamy skalówkę do najbliższych lini minut i odmierzamy sekundy w obu kierunkach (szerokość i długość geograficzną).
Można to robić zwykłą liniją, ale wtedy trzeba przeliczać milimetry.
Dokładniejsze pozycje mają jeszcze tysięczne częsci sekund. Taką pozycję trudno wyznaczyć, poza tym jest ona dość abstrakcyjna. Obliczanie odległoścu pomiędzy punktami wyrażonymi w tym układzie nie jest wygodne.
|
Artykuły